Voorpagina van het Limburgs Dagblad van donderdag 9 april 1980 met als hoofdkop 'Mysterieus munitie- en wapendepot ontdekt' en subkop 'In bossen achter Huize 'De Bedelaar' in Heythuysen'. Links staat een advertentie voor 'Goede Morgen' koffie.

Lezing: 'Slapende' spionnen na WO II, ook in Limburg

Wat als je land bezet wordt en het verzet al klaarstaat? Oud-agent Frank Bouts onthult de geheime wereld van de stay-behind organisatie O&I.

Waar

SCHUNCK Glaspaleis

Prijs

leden LGOG gratis / niet-leden LGOG € 5,- (contant bij de entree, bij voorkeur gepast)

Na de Tweede Wereldoorlog werd in Nederland de geheime stay-behindorganisatie Operatieën en Inlichtingen (O&I) opgericht. In zo’n organisatie worden burgers getraind en voorbereid om bij een vijandige bezetting direct in actie te komen. Ze vormen dan het fundament van het verzet, verzamelen inlichtingen voor de uitgeweken regering en voeren operaties uit ter ondersteuning van de weerbaarheid van de bevolking.

Van Englandspiel tot Koude Oorlog

De slechte ervaringen met het zogenaamde Englandspiel – waarbij tientallen agenten bij aankomst in Nederland werden opgepakt – waren een belangrijke aanleiding. De opkomst van de Koude Oorlog en de oprichting van de NAVO zorgden ervoor dat ook andere West-Europese landen een stay-behindorganisatie oprichtten. Restanten van deze geheime netwerken zijn tot op de dag van vandaag zichtbaar als historisch erfgoed. Zo werd in 1980 bij toeval een geheime opslagplaats ontdekt bij de Grote Bedelaar in Heythuysen, wat tot veel ophef leidde – maar weinig opheldering bracht.

Historisch erfgoed vol geheimen

In 1992 werd O&I officieel opgeheven, na de val van de Muur en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Toch is het boek nog niet gesloten, zoals blijkt uit recente Kamerstukken en publicaties.

Spreker: oud-agent Frank Bouts

Frank Bouts, die zelf als agent betrokken was bij O&I, vertelt over het ontstaan, de werking en de Limburgse sporen van deze geheime organisatie – én over zijn persoonlijke ervaringen in dit onbekende hoofdstuk uit de Nederlandse naoorlogse geschiedenis.

Praktische informatie

  • Entree: € 5,- (contant, ter plaatse) / gratis voor leden van LGOG
  • Aanmeldingper e-mail via mwvdweerden@ziggo.nl

Maand van de geschiedenis

Oktober is de Maand van de Geschiedenis. In 2025 valt die samen met het Jaar van het Erfgoed in Heerlen. Reden genoeg voor SCHUNCK om bijzondere verhalen uit de streek op te diepen — van geheime netwerken in de Koude Oorlog tot criminele legendes en verdwijnende waterlopen. Ontdek het volledige programma en laat je verrassen door de actualiteit van het verleden.

Wist je dat bezoekers van SCHUNCK in parkeergarage Putgraaf kunnen parkeren met 20% korting? Lees hier hoe.